মানৱ শৰীৰত ভিটামিনৰ অভাৱ: শৰীৰে আগতীয়াকৈ দিয়া সতৰ্কবাণী
আমাৰ শৰীৰ সুস্থ আৰু সক্ৰিয় কৰি ৰাখিবলৈ প্ৰয়োজন কেৱল পেট ভৰাই খোৱাই নহয়, বৰঞ্চ সঠিক পুষ্টিও। সেই পুষ্টিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈছে ভিটামিন। ভিটামিনসমূহ শৰীৰত অতি কম পৰিমাণে প্ৰয়োজন হ’লেও ইহঁতে কোষীয় বিপাক, শক্তি উৎপাদন, ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা, স্নায়ুৰ কাৰ্যক্ষমতা, দৃষ্টিশক্তি আৰু হাড়ৰ স্বাস্থ্য বজাই ৰখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। সুষম আহাৰৰ অভাৱ, অপুষ্টি, কিছুমান ৰোগ অথবা খাদ্য শোষণজনিত সমস্যাৰ বাবে শৰীৰত ভিটামিনৰ অভাৱ হ’ব পাৰে। আশ্চৰ্যজনকভাৱে, শৰীৰে এই অভাৱৰ সংকেত বিভিন্ন লক্ষণৰ জৰিয়তে আগতেই দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
ভিটামিন ‘এ’ৰ অভাৱ
ভিটামিন ‘এ’ চকুৰ সুস্বাস্থ্য আৰু ছালৰ স্বাভাৱিক গঠন ৰক্ষা কৰাৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। ইয়াৰ অভাৱত প্ৰথমে কম পোহৰত স্পষ্টকৈ নেদেখা, অৰ্থাৎ কুকুৰীকণা দেখা দিব পাৰে। চকু শুকান হৈ যোৱা, চকুত জ্বলা-পোৰা অনুভৱ হোৱা আৰু ছাল খৰখৰীয়া তথা শুকান হৈ পৰাও ইয়াৰ সাধাৰণ লক্ষণ।
ভিটামিন ‘বি’ কমপ্লেক্সৰ অভাৱ
ভিটামিন ‘বি’ গোটে শৰীৰত শক্তি উৎপাদন আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ বজাই ৰাখে।
- ভিটামিন B1 (থায়ামিন) ৰ অভাৱত ক্লান্তি, দুৰ্বলতা, ভোক কমি যোৱা আৰু স্নায়ুৰ সমস্যা দেখা দিব পাৰে।
- ভিটামিন B2 (ৰাইবোফ্লেভিন) কম হ’লে ওঁঠ ফাটি যোৱা, ছালত প্ৰদাহ আৰু জিভা ৰঙা হ’ব পাৰে।
- ভিটামিন B6 (পাইৰিডক্সিন) ৰ অভাৱত ওঁঠৰ চুকত ঘাঁ বা ফাট মেলা দেখা যায়।
- ভিটামিন B9 (ফলিক এচিড) আৰু B12 ৰ অভাৱত ৰক্তহীনতা, শেঁতা ছাল, অতিমাত্ৰা ভাগৰ আৰু দুৰ্বলতা দেখা যায়। বিশেষকৈ B12 ৰ অভাৱত হাত-ভৰি জিনজিনোৱা, অবশ অনুভৱ কৰা বা স্মৃতিশক্তিৰ সমস্যাও হ’ব পাৰে।
ভিটামিন ‘চি’ৰ অভাৱ
ভিটামিন ‘চি’ শৰীৰত ক’লাজেন উৎপাদনত সহায় কৰে আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা শক্তিশালী কৰে। ইয়াৰ অভাৱত দাঁতৰ আলুৰ পৰা তেজ ওলোৱা, ঘাঁ শুকাবলৈ পলম হোৱা, ছালত সহজে দাগ পৰা আৰু ঘনঘন সংক্ৰমণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।
ভিটামিন ‘ডি’ৰ অভাৱ
ভিটামিন ‘ডি’ হাড় আৰু দাঁতৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াৰ অভাৱত হাড়ৰ বিষ, মাংসপেশীৰ দুৰ্বলতা, পিঠি বা ভৰিৰ বিষ আৰু সহজে হাড় ভঙাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়। বৰ্তমান সময়ত ঘৰৰ ভিতৰত অধিক সময় কটোৱাৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত এই অভাৱ দেখা যায়।
ভিটামিন ‘কে’ৰ অভাৱ
ভিটামিন ‘কে’ তেজ গোট মৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ অভাৱত সামান্য আঘাততে অধিক সময় তেজ ওলাই থাকিব পাৰে অথবা ছালত সহজে ক’লা-নীলা দাগ বহিব পাৰে।
কেনেকৈ ভিটামিনৰ অভাৱ ৰোধ কৰিব পাৰি?
ভিটামিনৰ অভাৱ প্ৰতিৰোধৰ আটাইতকৈ উত্তম উপায় হ’ল সুষম আৰু বৈচিত্ৰময় খাদ্য গ্ৰহণ কৰা। নিয়মিত শাক-পাচলি, ফল-মূল, গাখীৰ, কণী, মাছ, মাংস, ডাল জাতীয় খাদ্য আৰু বাদাম খাদ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে। লগতে পৰ্যাপ্ত সূৰ্যৰ পোহৰ গ্ৰহণ কৰিলেও ভিটামিন ‘ডি’ৰ অভাৱ ৰোধ কৰাত সহায় হয়।
উপসংহাৰ
ভিটামিনৰ অভাৱৰ লক্ষণসমূহক সাধাৰণ সমস্যা বুলি অৱহেলা কৰা উচিত নহয়। দীৰ্ঘদিন ধৰি ক্লান্তি, ছালৰ পৰিৱৰ্তন, দাঁতৰ আলুৰ পৰা তেজ ওলোৱা, হাত-ভৰি জিনজিনোৱা বা হাড়-মাংসপেশীৰ বিষ থাকিলে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱা প্ৰয়োজন। সময়মতে অভাৱ চিনাক্ত কৰি সঠিক পুষ্টি গ্ৰহণ কৰিলে বহু জটিল স্বাস্থ্য সমস্যাৰ পৰা নিজকে সুৰক্ষিত ৰাখিব পাৰি।
“সুষম আহাৰেই সুস্বাস্থ্যৰ মূল চাবিকাঠি; ভিটামিনৰ সঠিক যোগানে শৰীৰক ৰাখে সবল, সক্ৰিয় আৰু ৰোগমুক্ত।”
