চেলিব্ৰেল পালচী: ফিজিঅ’থেৰাপী আৰু হোমিঅ’পেথিক চিকিৎসা – এক আশাৰ নতুন বতৰা

চেলিব্ৰেল পালচী (Cerebral Palsy – CP) হৈছে মস্তিষ্কৰ বিকাশৰ সময়ত হোৱা ক্ষতিৰ ফলত সৃষ্ট এক স্নায়বিক বিকাৰ, যিয়ে শিশুৰ মাংসপেশীৰ সঞ্চালন, সমতা আৰু দেহৰ অৱস্থান (posture) ৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়। ই এক দীৰ্ঘম্যাদী অৱস্থা যি শিশুৰ শৈশৱৰ পৰা আৰম্ভ হৈ জীৱনজুৰি প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। কিন্তু, আমি দেখিবলৈ পাইছো যে ফিজিঅ’থেৰাপী আৰু হ’মিঅ’পেথিক চিকিৎসাৰ এক সংমিশ্ৰিত দৃষ্টিভংগীয়ে চেলিব্ৰেল পালচী থকা বহু শিশুৰ জীৱনলৈ এক নতুন আশা কঢ়িয়াই আনি তেওঁলোকৰ মুখত হাঁহি ঘূৰাই আনিব পাৰি।

চেলিব্ৰেল পালচী এটা জটিল বিকাৰ হ’লেও, ইয়াৰ লক্ষণসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু শিশুৰ কাৰ্যক্ষমতা উন্নত কৰিবলৈ উপযুক্ত চিকিৎসা ব্যৱস্থা বিদ্যমান। আমাৰ ক্লিনিকত চেলিব্ৰেল পালচীৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ’থেৰাপী আৰু হ’মিঅ’পেথিক চিকিৎসাৰ এক সংমিশ্ৰিত পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি লক্ষণ সমূহৰ উন্নতি ঘটাবলৈ সক্ষম হৈছে। এই সংমিশ্ৰিত চিকিৎসাৰ উদ্দেশ্য হৈছে শিশুৰ মাংসপেশীৰ নমনীয়তা বঢ়োৱা, চলাচলৰ দক্ষতা উন্নত কৰা, স্নায়বিক কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে শিশুৰ জীৱনৰ মান উন্নত কৰা, যি সিহঁতৰ মুখত হাঁহি ঘূৰাই অনাত সহায়ক হয়।

হ’মিঅ’পেথিক সম্ভাৱনীয়তা:

হ’মিঅ’পেথিক চিকিৎসাত চেলিব্ৰেল পালচীৰ ক্ষেত্ৰত শিশুৰ লক্ষণসমূহ, বিকাৰৰ ধৰণ, শিশুৰ শাৰীৰিক গঠন আৰু মানসিক স্থিতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্দিষ্ট ঔষধ নিৰ্বাচন কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে স্নায়ুতন্ত্ৰৰ কাৰ্যক্ষমতা উন্নত কৰা আৰু মাংসপেশীৰ টানি ধৰা অৱস্থা (spasticity) হ্ৰাস কৰা।

মাংসপেশীৰ টানি ধৰা অৱস্থা (Spasticity) আৰু অনমনীয়তাৰ বাবে:

কিছুমান হ’মিঅ’পেথিক ঔষধ যেনে  Lathyrus Sativus, Plumbum Metallicum, Causticum আদিয়ে মাংসপেশীৰ অনমনীয়তা আৰু টান কমোৱাত সহায় কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত শিশুৰ চলাচল উন্নত হয়।

সমন্বয় আৰু ভাৰসাম্যৰ অভাৱৰ বাবে: Agaricus Muscarius, Gelsemium, Zincum Metallicum আদি ঔষধে স্নায়বিক সমন্বয় উন্নত কৰাত আৰু অনিচ্ছাকৃত চলন (involuntary movements) হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে।

বিকাশজনিত বিলম্ব (Developmental Delays):

শিশুৰ জ্ঞান, ভাষা বা চলাচলৰ বিকাশজনিত বিলম্বৰ বাবে  Baryta Carbonica, Silicea, Calcarea Carbonica আদি ঔষধে সামগ্ৰিক বিকাশক উদ্দীপিত কৰাত সহায় কৰে।

সংলগ্ন লক্ষণসমূহৰ বাবে: যদি শিশুৰ মৃগী (epilepsy), লেলাৱতী নিঃসৰণ (drooling), বা আচৰণগত সমস্যা থাকে, তেন্তে  Bufo Rana, Belladonna, Hyoscyamus আদি ঔষধে এই লক্ষণসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।

হ’মিঅ’পেথিক ঔষধবোৰে শৰীৰৰ আত্ম-আৰোগ্য ক্ষমতা উদ্দীপিত কৰি কোমল আৰু গভীৰভাৱে কাম কৰে, আৰু এইবোৰৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়া নগণ্য।

ফিজিঅ’থেৰাপী গাইডলাইন:

চেলিব্ৰেল পালচীৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ’থেৰাপী হৈছে এক অপৰিহাৰ্য স্তম্ভ। ইয়াৰ মুখ্য লক্ষ্য হৈছে শিশুৰ শাৰীৰিক কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা।

মাংসপেশীৰ নমনীয়তা আৰু শক্তি বঢ়োৱা:

 মাংসপেশীৰ টান (spasticity) কমাবলৈ আৰু গাঁঠিৰ নমনীয়তা বজাই ৰাখিবলৈ নিয়মীয়া ষ্ট্ৰেচিং (stretching) আৰু মাংসপেশী শক্তিশালীকৰণ ব্যায়াম (strengthening exercises) কৰোৱা হয়।

গতিশীলতা আৰু ভাৰসাম্য উন্নত কৰা:

 শিশুৰ বহা, থিয় হোৱা, খোজ কঢ়া আৰু বগাই যোৱাৰ দৰে মৌলিক গতিশীলতাৰ দক্ষতাসমূহ উন্নত কৰিবলৈ বিশেষ ব্যায়াম আৰু প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। ভাৰসাম্য আৰু সমন্বয় বঢ়াবলৈ খেলা-ধূলাভিত্তিক ব্যায়াম (play-based therapy) ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

সহায়ক সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰ:

 ৱাকাৰ, ক্ৰাচ, ব্ৰেচ (braces) বা হুইলচেয়াৰৰ দৰে সহায়ক সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয় যাতে শিশুৱে নিজৰ দৈনন্দিন কাৰ্য সহজে কৰিব পাৰে।

নিউৰো-ডেভেলপমেন্টেল ট্ৰিটমেণ্ট (NDT):

এই পদ্ধতিয়ে শিশুৰ স্বাভাৱিক গতিবিধি আৰ্হি (normal movement patterns) পুনৰুদ্ধাৰ কৰাত সহায় কৰে আৰু অস্বাভাৱিক সঞ্চালন কমায়।

স্পিচ থেৰাপী আৰু অ’কুপেশ্যনেল থেৰাপী: যদি শিশুৰ কথা কোৱাত বা দৈনন্দিন কাৰ্য কৰাত অসুবিধা হয়, তেন্তে স্পিচ থেৰাপী (speech therapy) আৰু অ’কুপেশ্যনেল থেৰাপীয়ে (occupational therapy) অতিৰিক্ত সহায় কৰে।

পথ্য আৰু অপথ্য:

চেলিব্ৰেল পালচী থকা শিশুৰ সামগ্ৰিক স্বাস্থ্য আৰু বিকাশৰ বাবে সঠিক পথ্য আৰু জীৱনশৈলী অত্যাৱশ্যকীয়।

পথ্য:

    সুষম আহাৰ: শিশুৰ বিকাশ আৰু শক্তিৰ বাবে প্ৰ’টিন, কাৰ্বহাইড্ৰেট, স্বাস্থ্যকৰ চৰ্বি, ভিটামিন আৰু খনিজ পদাৰ্থযুক্ত সুষম আহাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ।

   আঁহযুক্ত খাদ্য: কোষ্ঠকাঠিন্যৰ সমস্যা প্ৰায়ে দেখা যায়, সেয়ে আঁহযুক্ত খাদ্য যেনে ফল, পাচলি, সম্পূৰ্ণ শস্য নিয়মিতভাৱে সেৱন কৰাব লাগে।

পৰ্যাপ্ত পানী: ডিহাইড্ৰেচন এৰাবলৈ আৰু পাচনতন্ত্ৰ সুস্থ ৰাখিবলৈ শিশুৱে পৰ্যাপ্ত পানী পান কৰাটো নিশ্চিত কৰিব।

ক্যালচিয়াম আৰু ভিটামিন ডি: হাড়ৰ শক্তিৰ বাবে গাখীৰ, দৈ, পনীৰ আৰু ভিটামিন ডি সমৃদ্ধ খাদ্য খাবলৈ দিব।

ওমেগা-৩ ফেটি এচিড: মগজুৰ স্বাস্থ্য আৰু স্নায়ুৰ বিকাশত সহায় কৰিবলৈ মাছ, আখৰোট, ফ্লেক্স সীড আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি।

অপথ্য:

প্ৰচেছড ফুড আৰু জাংক ফুড:

 কৃত্ৰিম ৰং, সংৰক্ষক আৰু অত্যাধিক চেনী থকা খাদ্য এৰাই চলিব, যিবোৰে শিশুৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।

অত্যাধিক চেনী আৰু লৱণ: এইবোৰে পাচনতন্ত্ৰ আৰু সামগ্ৰিক স্বাস্থ্যত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।

যি খাদ্য হজম কৰাত অসুবিধা হয়: যদি শিশুৰ খাদ্য গিলোঁতে অসুবিধা হয় বা কোনো নিৰ্দিষ্ট খাদ্যত এলাৰ্জী থাকে, তেন্তে সেইবোৰ এৰাই চলিব।

জীৱনশৈলীৰ পৰামৰ্শ:

নিয়মিত অনুশীলন: ফিজিঅ’থেৰাপীৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি ঘৰতো নিয়মিতভাৱে ব্যায়াম কৰোৱা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

পৰ্যাপ্ত বিশ্ৰাম: শিশুৱে পৰ্যাপ্ত টোপনি আৰু বিশ্ৰাম লোৱাটো নিশ্চিত কৰিব।

ভাল পৰিৱেশঃ শিশুৰ মানসিক বিকাশৰ বাবে ঘৰত এক মৰমিয়াল, উৎসাহজনক আৰু ধৈৰ্য্যশীল পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিব লাগে।

সামাজিক সম্পৰ্ক: অন্য শিশুৰ সৈতে খেলা-ধূলা আৰু সামাজিক সম্পৰ্কে শিশুৰ আৱেগিক আৰু জ্ঞানীয় বিকাশ ত্বৰান্বিত কৰে।

প্ৰাৰম্ভিক হস্তক্ষেপ: যিমান সোনকালে চিকিৎসা আৰম্ভ কৰা যায়, সিমানেই ভাল ফলাফলৰ সম্ভাৱনা থাকে।

চেলিব্ৰেল পালচীৰ চিকিৎসাৰ বাবে ফিজিঅ’থেৰাপী আৰু হ’মিঅ’পেথিক চিকিৎসাৰ এই সংমিশ্ৰিত পদ্ধতিয়ে বহু শিশুৰ জীৱনলৈ ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে। এই চিকিৎসাত ধৈৰ্য্য, নিয়মানুৱৰ্তিতা আৰু অভিভাৱকৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ ক্লিনিকে এনে শিশুসকলৰ মুখত হাঁহি ঘূৰাই আনিবলৈ প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ।